پنجشنبه ۳۰ بهمن، ایران برای سومین روز پیاپی صحنه برگزاری گسترده مراسم چهلم جانباختگان ۱۸ و ۱۹ دی انقلاب ملی بود؛ مراسمی که اینبار، بیش از روزهای گذشته، با شعارهای صریح در حمایت از شاهزاده رضا پهلوی و علیه علی خامنهای همراه شد.
ویدیوها و گزارشهای رسیده به ایندیپندنت فارسی از شهرهای مختلف نشان میدهد با وجود فضای امنیتی سنگین، حضور پرتعداد نیروهای نظامی در خیابانها و آرامستانها و همچنین گذشت حدود چهل روز از کشتهشدن هزاران ایرانی در وسیعترین سرکوب حکومتی تاریخ معاصر، جمعیتهای پرشمار همچنان در آرامستانها و محلهای یادبود گرد هم میآیند و شعارهایی چون «جاویدشاه»، «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» و «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل رو ستایش کنیم» را فریاد میزنند.
در شهسوار مازندران، مراسم چهلم سورنا گلگون، نوجوان ۱۸ سالهای که با شلیک ماموران کشته شد، به صحنه سردادن شعارهای «جاویدشاه» و «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» تبدیل شد. تصاویر دریافتی نشان میدهد جمعیت حاضر با صدایی رسا این شعارها را تکرار میکنند؛ شعاری که در چالوس نیز همزمان با فراخوان تازه شاهزاده رضا پهلوی طنینانداز شد. در این شهر، مردم علاوه بر «جاویدشاه»، شعار «ما ملت کبیریم، ایران رو پس میگیریم» را نیز فریاد زدند.
در فریدونکنار، مراسم چهلم مهدی قدیمی، فوتبالیست ۲۶ سالهای که ۱۹ دی هدف گلوله قرار گرفت، با حضور پرشمار شهروندان برگزار شد و شعار «این گل پرپر شده، هدیه به میهن شده» در میان جمعیت تکرار شد. در نورآباد ممسنی نیز مردم در بزرگداشت کشتهشدگان ۱۸ و ۱۹ دی، از جمله مهرشاد قائدی، رضا اسدی، مجید اسدی، محمد احمدی و چندین جوان دیگر، شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» و «جنگ جنگ شرفه، بیطرف بیشرفه» سر دادند.
بهشتزهرای تهران نیز روز پنجشنبه ۳۰ بهمن شاهد مراسم متعددی بود. در چهلم ماهان حیدری و امیررضا حیدری، دو پسرعموی ۲۰ و ۲۳ ساله که ۱۸ دی در پاسداران و هفتحوض تهران کشته شدند، مادر ماهان با صدایی بغضآلود گفت برای فرزندش اشک نمیریزد، زیرا میداند «قهرمانانه در این راه» قدم گذاشته است. او قاتلان فرزندش را نفرین کرد و تاکید کرد راه پسرش ادامه دارد. در همین آرامستان، مراسم چهلم محمدرضا آهنگر، جوان ۲۰ سالهای که از سوی تکتیرانداز از بالای یک پاساژ در فلکه صادقیه هدف قرار گرفت، با حمل پلاکاردهایی با تصویر درفش کاویانی برگزار شد و حاضران شعار «ای دلیر نامآور، محمدرضا آهنگر» سر دادند.
در کرمان، مراسم چهلم دانیال دیانی، جوان ۲۴ سالهای که در میدان آزادی این شهر کشته شد، با حضور هزاران نفر برگزار شد و شعارهای «جاویدشاه» و «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» در میان جمعیت شنیده شد. در استان فارس، از لپویی تا فیروزآباد و آباده، مردم در مراسم چهلم پویا جعفری، رها بهلولیپور و دیگر جانباختگان، علاوه بر شعار «این گل پرپر شده، هدیه به میهن شده»، فریاد «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل رو ستایش کنیم» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
در نجفآباد اصفهان، شرکتکنندگان در مراسم چهلم جانباختگان انقلاب ملی، شعار «خونهایی که چکیده، ما یادمون نمیره» را تکرار کردند و در روستای جلالآباد این شهرستان نیز شعار «هر یک نفر کشته شه، هزار نفر پشتشه» شنیده شد. همزمان در سمیرم، کسبه در اقدامی اعتراضی مغازههای خود را بستند. در همایونشهر اصفهان نیز که سومین روز تجمع پیاپی مردم بود، شعارهای «خامنهای قاتل، زهی خیال باطل»، «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» و «ننگ ما ننگ ما، رهبر الدنگ ما» در میان جمعیت طنین انداخت.
در گیلان، مراسم چهلم آریا علیدوست و پروانه خجندی در لاهیجان با شعار «پهلوی برمیگرده» همراه شد. در رشت، مردم در بزرگداشت مسعود ذاتپرور، ورزشکار کشتهشده، شعار «این گل پرپر شده، هدیه به میهن شده» سر دادند. در بندرگز گلستان، مادر نهایت رحیمی که ۱۸ دی در گرگان با شلیک مستقیم ماموران کشته شد، در مراسم چهلم فرزندش سخنرانی کرد و بر ادامه راه او تاکید کرد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در قزوین، مردم در مراسم چهلم یک نوجوان جانباخته به نام مهدی کشاورز، با تشویقهای طولانی یاد او را گرامی داشتند. در شیراز، در مراسم چهلم پیام رخبخش، بادکنکهای مشکی و کبوترهایی برای یادبود به آسمان فرستاده شد. در کاشمر، مراسم چهلم احمد علیجانی با وجود فشارهای امنیتی برگزار شد و شعار «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل رو ستایش کنیم» در میان حاضران شنیده شد.
در کرج، مراسم چهلم محمد جباری، سجاد بیات و سپیده احمدوند با پخش سرودهای ملی و تشویقهای ممتد برگزار شد. در چالوس، مردم در مراسم رامتین بزرگ با فریاد «قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان» بر ادامه مسیر تاکید کردند. در شهسوار نیز علاوه بر مراسم سورنا گلگون، مراسم چهلم پیمان لطفی برگزار شد و مردم با ترانهخوانی یاد او را گرامی داشتند.
در کنار این مراسم، جلوههای نمادین نیز دیده شد؛ از عروسی نمادین برای علیرضا سلمانی در بهشتزهرا تا رقص سوگ خانواده احمد خسروانی، بسکتبالیست جوان و دانشجوی دانشگاه صنعتی شریف. دانشآموزان دختر در یک مدرسه در تهران با نگهداشتن شاخهگل و نوشتن نام جانباختگان بر تخته کلاس، سرود «نام جاوید وطن» را همخوانی کردند و شاگردان پدر صدرا سلطانی، معلم تهرانی، هم در مدرسهشان برای او مراسم گرفتند.
گستره این تجمعها، آن هم در شرایطی که تنها در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی دهها هزار نفر کشته شدند، بیش از ۱۰۰ هزار نفر بازداشت و هزاران مجروح برجا ماند، نشان میدهد بخش بزرگی از جامعه ایران نهتنها مرعوب نشده، بلکه آشکارتر از گذشته موضع خود را بیان میکند. تکرار شعارهای حمایتی از شاهزاده رضا پهلوی در شهرهای متعدد، از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب، حاکی از آن است که حافظه جمعی جامعه پس از سرکوب خونین، به سمت صراحت بیشتر در بیان مطالبات خود حرکت کرده است.
از نگاه تحلیلگران، آنچه در روز ۳۰ بهمن رخ داد، صرفا مراسم سوگواری نبود؛ نمایش ارادهای بود که با وجود هزینههای سنگین، همچنان در خیابانها و آرامستانها حضور دارد. در فضایی که نیروهای امنیتی در بسیاری از شهرها بهطور گسترده مستقر بودند، این شعارها و این حضور میلیونی میتواند یک پیام روشن داشته باشد؛ اینکه برای اکثریت جامعه ایران، دیگر نقطه بازگشتی در کار نیست.
